Wij verdienen samen €6.000 netto en houden niets over. Bij twee huishoudens zocht ik uit waarom

Twee inkomens, samen ergens tussen de €5.000 en €7.500 netto, geen schulden, alle rekeningen op tijd. En toch staat er aan het einde van de maand minder dan je zou verwachten, en groeit het spaargeld niet zoals het volgens jullie zou moeten. Dit artikel gaat over precies dat huishouden.

Ik heb vijf huishoudens compleet doorgerekend en er rapporten over geschreven. Twee ervan zitten exact op dit niveau. Bij beide was mijn conclusie dat er geen lek was. Dat is geen ontwijkend antwoord, dat is de uitkomst, en het verandert wat je eraan moet doen.

Het gezinsbudget van twee huishoudens op dit niveau

Waarom twee inkomens fiscaal gunstig zijn en het toch niet zo voelt

Begin met het goede nieuws, want dat wordt zelden verteld. €6.000 netto uit twee inkomens kost aanzienlijk minder bruto dan €6.000 netto uit één inkomen. Ieder van jullie gebruikt zijn eigen heffingskortingen en zijn eigen lagere belastingschijven. Een eenverdiener die hetzelfde bedrag binnenhaalt, zit met een flink deel van zijn salaris in de tweede schijf en levert daar bijna de helft van elke extra euro in.

Fiscaal doen jullie het dus goed. Waarom voelt het dan niet zo? Omdat er tegenover dat voordeel drie dingen staan die met twee inkomens juist ongunstiger zijn.

Toeslagen zijn weg, en ze verdwenen precies toen jullie het samen goed gingen doen. Apart had ieder van jullie er misschien nog recht op, samen valt alles weg, terwijl de maandlasten juist omhoog gingen. Dat mechanisme staat uitgewerkt in samen net te veel verdiend.

Twee inkomens gaven een hogere maximale hypotheek, en die ruimte is gebruikt. Bij vrijwel elk huishouden op dit niveau is de woonlast op twee inkomens gebaseerd. Dat is geen fout, maar het betekent dat het tweede inkomen niet vrij besteedbaar is: het zit al vast in de stenen.

Het tweede inkomen brengt eigen kosten mee. Opvang, een tweede auto of extra reiskosten, en de gemaksuitgaven van twee mensen die allebei weinig tijd hebben. Wat er netto van dat tweede inkomen overblijft is soms verrassend weinig, en dat rekenen we bijna nooit door. Zie tweede inkomen loont niet.

Bij dit inkomen is er meestal geen lek. Dat is de belangrijkste bevinding.

Dit is wat ik bij de twee huishoudens op dit niveau werkelijk vond, en het was in beide gevallen niet wat zij verwachtten.

Het stel zonder kinderen, samen €6.990 netto, dacht dat ze te makkelijk geld uitgaven en miste 700 tot 900 euro per maand. Er was niets mis. Hun uitgaven pasten alleen niet bij het spaardoel dat ze er tegelijk naast hielden: €40.000 eigen geld binnen drie jaar vraagt €1.110 per maand, en dat past niet naast de reizen die ze niet wilden schrappen. De conclusie was dus geen bezuiniging maar een keuze. Na drie maanden schreven ze: “De belangrijkste verandering was dat we zijn gestopt met zoeken naar iets dat financieel mis zou zijn.”

Het gezin met drie kinderen, samen €7.880 netto, had ook geen enkele buitensporige vaste last. Daar zat het in de combinatie van veel vrij besteedbare uitgaven en bijna €1.000 per maand aan voorspelbare jaaruitgaven waarvoor niet werd gereserveerd, terwijl er wel €1.000 per maand naar de spaarrekening ging die er halverwege de maand weer afging.

Twee huishoudens, twee keer geen lek, twee keer een ander antwoord. Bij het ene botste de levensstijl met het doel, bij het andere waren de jaaruitgaven onzichtbaar. Dat is waarom bezuinigingslijstjes op dit niveau niet werken: ze lossen een probleem op dat er niet is.

De jaaruitgaven: de post die in geen enkele maandbegroting staat

Reken het eens uit voor jullie eigen jaar. Vakantie, korte trips, december en verjaardagen, onderhoud aan het huis, de auto die op moet, een bruiloft, meubels, een fiets voor de oudste. Bij de huishoudens die ik doorrekende kwam dat uit tussen de €8.900 en €11.600 per jaar, en dat is €740 tot €970 per maand.

Dat bedrag verschijnt nergens in je maandoverzicht. Het wordt betaald van de spaarrekening, precies op het moment dat het zich voordoet. Daardoor lijkt het alsof sparen niet lukt, terwijl er wel gespaard wordt: het geld wordt alleen weer opgehaald. Dat is het patroon waar je in vastzit als je elke maand geld wegzet en het spaargeld aan het einde van het jaar niet hoger staat.

De oplossing is niet minder uitgeven. De oplossing is de volgorde omdraaien: eerst de bekende jaaruitgaven naar een aparte rekening, en wat daarna overblijft is pas echt spaargeld. Bij twee van de vijf huishoudens was dat de hele ingreep. Meer daarover in de potjesmethode.

Jullie hebben allebei een ander verhaal over waar het geld blijft

Dit is het onderdeel dat je nergens anders leest en dat bij twee inkomens bijna altijd meespeelt. Vraag het elkaar eens los van elkaar: waar denk jij dat het geld blijft? De kans is groot dat jullie twee verschillende antwoorden geven.

Bij het gezin met drie kinderen schreef de een: boodschappen en de kinderen. De ander: alle losse uitgaven, bestellen, uit eten, kleding, spullen voor huis en kinderen, weekendjes. Na drie maanden meten schreven ze: “Vooral mijn partner bleek gelijk te hebben: er was niet één groot lek, maar veel losse bedragen.”

Dat verschil is geen ruzie, het is informatie. Degene die de boodschappen doet ziet dat bedrag en overschat het daardoor. Degene die de losse dingen koopt ziet elk bedrag apart en onderschat de optelsom. Beide beelden zijn incompleet, en zolang jullie er niet één beeld van maken, praten jullie langs elkaar heen over een probleem dat geen van beiden helemaal ziet.

Praktisch: schrijf ieder apart op wat je denkt dat er per maand naar boodschappen, naar losse aankopen en naar vrije tijd gaat. Kijk dan samen naar drie maanden afschriften. Het verschil tussen jullie twee schattingen is vaak informatiever dan het verschil met een gemiddelde. Hoe je dat gesprek voert zonder dat het over verwijten gaat, staat in praten over geld met je partner.

Wat wil je dat er overblijft, en waarom?

Zonder antwoord op die vraag is €500 over per maand zowel prima als veel te weinig. Heb je een buffer, bouw je pensioen op en leef je zoals je wilt, dan is er misschien niets aan de hand. Wil je over drie jaar €50.000 eigen geld hebben om groter te wonen, dan heb je een probleem dat niets met je uitgavenpatroon te maken heeft: dan vraagt je doel €1.390 per maand en moet je kiezen.

Dat is precies wat het stel zonder kinderen te horen kreeg, en het was de nuttigste uitkomst van hun rapport. Niet een lijst met dingen die ze fout deden, maar een som die duidelijk maakte welke keuze eronder lag. Zet dus eerst het doel neer met een bedrag en een termijn, en reken dan terug naar wat dat per maand vraagt. Daarna weet je of je een uitgavenprobleem hebt of een verwachtingsprobleem, en dat zijn twee verschillende dingen.

Wat je vanavond kunt doen

Drie dingen, in deze volgorde, en de eerste twee kosten samen een half uur.

Zet in de rekenaar bovenaan jullie eigen huishoudinkomen en huishouden, en vul in wat er werkelijk overblijft. Tel daarna jullie jaaruitgaven voor dit jaar bij elkaar op en deel door twaalf. Bij de meeste huishoudens op dit niveau is dat bedrag groter dan wat er per maand vrij overblijft, en daarmee is het raadsel meestal opgelost.

En schrijf ieder apart op waar je denkt dat het geld blijft. Vergelijk die twee antwoorden voordat je naar de afschriften kijkt. Als jullie het eens zijn, weet je waar je moet beginnen. Als jullie het oneens zijn, heb je net iets belangrijkers ontdekt dan een bedrag.

Kom je er met die twee stappen niet uit, dan kijk ik met de Geldscan van €49 naar jullie eigen cijfers, net zoals bij de twee huishoudens hierboven.

Zit jullie inkomen hoger of lager dan de twee huishoudens hierboven, dan staat dezelfde begroting doorgerekend van €3.500 tot €6.500 netto in wat geeft een gezin uit per maand.

Geschreven door Jarno Koopman

Keihard werken en tóch niets overhouden. Dat gevoel ken ik. Goed salaris, niks geks gedaan, en toch liepen de spaarpotten leeg. Nu kijk ik als financieel coach mee met mensen in dezelfde situatie. Meer over mij →