Waarom lijkt iedereen rijker dan jij? Over geld vergelijken

Verre reizen, verbouwde keukens, nieuwe autos, en jij vraagt je af hoe ze dat allemaal betalen. Je verdient zelf prima, en toch voelt het alsof je achterloopt op iedereen om je heen.

Dat gevoel is zo gewoon geworden dat er een naam voor is. Het klopt bijna nooit met de werkelijkheid, en het kost je meer dan je denkt, want het zet je aan tot uitgaven die je eigenlijk niet wilde doen.

Kort gezegd: het lijkt alsof iedereen rijker is omdat je jouw complete financiele plaatje vergelijkt met de zorgvuldig gekozen hoogtepunten van anderen. Wat je online ziet is vaak op afbetaling of boven hun stand. De oplossing is niet meer verdienen, maar je eigen cijfers als ijkpunt nemen.

Je vergelijkt je binnenkant met de buitenkant van een ander

Jij kent je eigen situatie volledig: de vaste lasten, de tegenvallers, het saldo dat te vroeg op is. Van een ander zie je alleen het eindresultaat, de vakantiefoto en de nieuwe auto, nooit de rekening eronder. Je zet dus je eigen ruwe werkelijkheid naast andermans etalage. Die vergelijking kun je per definitie niet winnen, hoe goed je het ook doet.

Sociale media laat alleen de hoogtepunten zien

Niemand plaatst een foto van de aflossing op zijn creditcard of het gesprek over de rood staande rekening. Wat overblijft is een stroom van hoogtepunten die samen een beeld schetsen dat voor niemand echt bestaat. Een deel van wat je ziet is bovendien geleend of ver boven de eigen stand, precies de leefstijlinflatie die iedereen treft. Meer daarover in lifestyle-inflatie: meer verdienen, niks over.

Waarom dit juist goedverdieners raakt

Hoe meer je verdient, hoe hoger de groep is waarmee je jezelf onbewust vergelijkt. Je collega met dezelfde functie, de vrienden in dezelfde wijk, de mensen op je tijdlijn. De lat schuift mee omhoog met je inkomen, waardoor meer verdienen het gevoel van achterlopen niet wegneemt maar soms zelfs versterkt. Dat is de reden dat geldstress vaak toeneemt met het inkomen in plaats van af.

Als het gevoel niet klopt met de cijfers

Wanneer je je arm voelt terwijl je situatie objectief prima is, heeft dat een naam: money dysmorphia, een vertekend beeld van je eigen financien. Het is geen karakterfout en je bent er niet de enige in. Wat het is en hoe het ontstaat, lees je in money dysmorphia uitgelegd.

Wat helpt: je eigen cijfers als anker

Het enige eerlijke ijkpunt is je eigen situatie, niet de tijdlijn van een ander. Zodra je zwart op wit ziet waar jouw geld heen gaat en wat je echt overhoudt, verliest de vergelijking zijn greep. Reken uit wat je vrij besteedbaar overhoudt of doe de gratis analyse en vergelijk je uitgaven met vergelijkbare huishoudens in plaats van met een etalage.

Lees ook vijf geldmythes die je arm houden en goed salaris, toch geldstress. Voelt het vergelijken ook als schaamte, lees schamen dat je niet rondkomt met een goed inkomen.

Geschreven door Jarno Koopman

Keihard werken en tóch niets overhouden. Dat gevoel ken ik. Goed salaris, niks geks gedaan, en toch liepen de spaarpotten leeg. Nu kijk ik als financieel coach mee met mensen in dezelfde situatie. Meer over mij →