Een overzicht van je vaste lasten maken: het complete stappenplan

Je kunt pas sturen op je geld als je weet wat er elke maand al vastligt. Toch heeft bijna niemand een compleet overzicht van zijn vaste lasten. Niet omdat het moeilijk is, maar omdat het versnipperd is: incasso's, jaarpremies, abonnementen en kleine automatismen die zich verspreid over het jaar afschrijven. In dit stappenplan zet je ze allemaal op een rij.

Wat valt er allemaal onder vaste lasten?

Vaste lasten zijn de uitgaven die elke maand of elk jaar terugkomen en waar je niet zomaar onderuit komt. Het Nibud rekent daartoe in elk geval: woonlasten (huur of hypotheek), energie en water, gemeentelijke belastingen en waterschap, verzekeringen, telefoon, internet en televisie, vervoer, en kosten voor onderwijs of kinderopvang.

Een paar bedragen om je aan te spiegelen voor 2026. De gemiddelde premie voor de basiszorgverzekering is €159,30 per maand. De gemeentelijke woonlasten voor een gezin met koopwoning liggen rond de €1.095 per jaar, ongeveer €91 per maand. En een gemiddeld gezin is meer dan €200 per maand kwijt aan abonnementen alleen al. Meer benchmarks vind je in mijn overzicht van normale vaste lasten voor een gezin.

De posten die bijna iedereen vergeet

Het overzicht klopt zelden bij de eerste poging, en altijd dezelfde posten ontbreken. Het zijn de uitgaven die niet maandelijks afschrijven, waardoor ze niet in je hoofd zitten als vaste last.

Denk aan jaarlijkse premies die in één keer afgaan, de wegenbelasting per kwartaal, de gemeentelijke aanslag, onderhoudscontracten voor cv of auto, een jaarlijkse software of opslagdienst, contributies van clubs, en cadeaus voor verjaardagen en feestdagen. Dat laatste is geen luxe maar een vaste, voorspelbare uitgave. Vergeten abonnementen zijn een categorie op zich: abonnementen die je al lang niet meer gebruikt kosten al snel tientallen euro's per maand. Hoe je die opspoort, lees je in mijn artikel over vergeten abonnementen opzeggen.

In vier stappen naar een compleet overzicht

Stap één: pak je bankafschriften van de afgelopen twaalf maanden, niet één of twee. Alleen over een heel jaar zie je ook de premies en aanslagen die maar één of twee keer afschrijven.

Stap twee: zet elke terugkerende afschrijving in een lijst en reken alles om naar een bedrag per maand. Een jaarpremie van €600 is dus €50 per maand. Zo wordt alles vergelijkbaar en verdwijnt de schijnrust van posten die ver weg lijken.

Stap drie: groepeer in categorieën, zoals wonen, verzekeringen, vervoer en abonnementen. In de groepering zie je meteen waar je verhoudingsgewijs veel kwijt bent.

Stap vier: tel het totaal op en zet het af tegen je netto-inkomen. Nu heb je geen gevoel meer, maar een getal.

Wanneer lig je te veel vast?

Als vuistregel is rond de 50 procent van je netto-inkomen aan vaste lasten gezond. In de praktijk zit een gemiddeld huishouden eerder rond de 55 procent of hoger. Kom je daar ruim boven, dan is het niet je dagelijkse uitgavenpatroon dat knelt, maar je vaste basis. Dat is belangrijk om te weten, want aan vaste lasten kun je vaak eenmalig sleutelen met blijvend effect, terwijl bezuinigen op dagelijkse uitgaven elke maand opnieuw discipline vraagt.

Heb je het overzicht eenmaal, dan is de volgende stap je inkomen er slim overheen leggen. Hoe je dat doet, lees je in mijn stuk over je salaris slim indelen en in de uitleg van de 50/30/20-regel.

Met dat overzicht in de hand lees je verder over hoe je grip op je geld krijgt.