Hoeveel houd je over na je vaste lasten? De 50/30/20-regel getoetst bij een hoger inkomen

Volgens de 50/30/20-regel houd je na je vaste lasten altijd 50 procent van je netto-inkomen over, om te verdelen over vrij besteedbaar (30 procent) en sparen (20 procent). Dat cijfer komt uit het Amerikaanse boek “All Your Worth” van Elizabeth Warren en Amelia Warren Tyagi (Raisin, “Uitleg: hoe werkt de 50/30/20 regel?”, geraadpleegd 17 augustus 2026), niet uit onderzoek onder Nederlandse huishoudens. Het bekendste budgetadvies dat er is, met andere woorden, maar niet per se het advies dat bij jouw inkomen en jouw huishouden past.

Kort gezegd: de 50/30/20-regel is een prima startpunt, maar het is één vast percentage voor elk huishouden, en dat percentage klopt lang niet altijd. Bij een kinderloos stel met een hoger inkomen groeien de behoeften niet automatisch mee tot de helft van het inkomen. Bij een gezin met kinderen op een minder hoog inkomen is diezelfde 50 procent juist aan de krappe kant. Verderop op deze pagina zet ik de regel naast mijn eigen vuistregel, gebaseerd op de 5 huishoudens die ik zelf heb doorgerekend, met allebei die uitkomsten erbij.

Hoe de 50/30/20-regel werkt

Je verdeelt je netto-inkomen in drie delen. 50 procent gaat naar behoeften: huur of hypotheek, energie, verzekeringen, boodschappen, vervoer. 30 procent naar wensen: uit eten, hobby's, vakanties, abonnementen. En 20 procent naar sparen en aflossen. De kracht zit in de eenvoud, je hoeft geen spreadsheet bij te houden.

Waar het schuurt bij een hoger inkomen zonder kinderen

De regel gaat ervan uit dat je behoeften meegroeien met je inkomen. Voor een kinderloos stel of een alleenstaande met een hoger inkomen is dat precies de valkuil. Boodschappen, energie en een fatsoenlijk dak boven je hoofd kosten niet automatisch meer als jij meer verdient. Wie €4.500 netto binnenkrijgt heeft geen €2.250 aan échte behoeften, tenzij hij bewust groter is gaan wonen en rijden omdat het kon.

Tegelijk is 20 procent sparen bij zo'n inkomen aan de lage kant. Blijven de vaste lasten relatief laag, dan kun je makkelijk meer opzijzetten, en dat is precies wat het verschil maakt tussen krap en ruim. Dit is de kern van lifestyle-inflatie: de uitgaven groeien mee, het sparen niet.

50/30/20 tegenover mijn eigen vuistregel

In plaats van dit alleen te beweren, reken ik het door. De 50/30/20-regel voorspelt voor élk huishouden hetzelfde: 50 procent van je inkomen naar vaste lasten, ongeacht of je alleen woont, samen bent of kinderen hebt. Mijn eigen vuistregel houdt daar wel rekening mee, want die is opgebouwd uit huishoudens met een verschillende samenstelling. Kies hieronder een huishouden en een inkomen, dan zie je beide voorspellingen naast elkaar. Let op: net als de 50/30/20-regel zelf (Raisin, geraadpleegd 17 augustus 2026) tel ik boodschappen hier mee als vaste last. In mijn artikel over een overzicht van je vaste lasten maken staan boodschappen apart, als dagelijkse uitgave. Voor déze vergelijking gebruik ik bewust de definitie van de regel zelf, anders vergelijk je twee verschillende dingen met dezelfde naam.

Twee voorbeelden maken meteen duidelijk waarom een vast percentage hier niet volstaat. Bij een gezin met twee kinderen op €5.500 netto komt mijn vuistregel op 64% vaste lasten uit (€3.498), boven de 50%-norm: kinderen kosten geld dat niet verdwijnt zodra je meer verdient. Bij een stel zonder kinderen op €9.000 netto ligt dat percentage op 45% (€4.073), ruim onder de norm. Zelfde regel, hetzelfde vaste percentage voor iedereen, en toch twee tegenovergestelde uitkomsten. Dát is waarom ik “de 50/30/20-regel klopt niet” liever vervang door “één percentage voor elk huishouden klopt niet”: rond je eigen huishouden en inkomen hierboven om te zien welke kant jij op valt.

De grens van deze vuistregel

Dit is geen landelijke steekproef, en ik verstop dat liever niet in kleine letters onderaan. Mijn vuistregel is gebaseerd op 5 huishoudens die ik zelf heb doorgerekend en die volledig openbaar op rapporten staan. Sommige onderdelen leunen zwaarder op die kleine n dan andere: het bedrag per kind voor opvang, school en sport komt uit maar twee van die huishoudens, en de woonlast als percentage van het inkomen uit twee (alleenstaanden) of drie (samenwonend). Vrije tijd, geschat op 10 procent van het inkomen, is de minst betrouwbare post: bij de vijf huishoudens liep het uiteen van 7,5 tot 15 procent, en het is een percentage van het inkomen, geen gemeten bedrag. Dat maakt mijn vuistregel niet nauwkeuriger dan de 50/30/20-regel, wel beter toegesneden op wat een huishouden als het jouwe werkelijk kwijt is, en met de herkomst van elk getal erbij in plaats van alleen een rond percentage.

Een betere verdeling als je goed verdient

Draai de logica om. In plaats van “wat overblijft, spaar ik”, bepaal je eerst hoeveel je opzij wilt zetten en leeft de rest daarvan. Houd je behoeften bewust onder de 50 procent en laat het verschil naar sparen vloeien, denk eerder aan 50/20/30 met sparen naar 30 procent, of meer, naarmate je inkomen stijgt. Ligt jouw percentage volgens de rekenaar hierboven juist bóven de 50 procent, dan is dat advies andersom: eerst kijken of die vaste lasten kunnen zakken, voordat je een hoger spaarpercentage afdwingt dat er domweg niet in past.

Wat een realistisch spaarpercentage is en hoeveel Nederlanders werkelijk sparen, lees je in het artikel over hoeveel sparen normaal is.

Maak het concreet met aparte potjes

Een percentage op papier verandert niks zolang alles op één rekening staat. Zet je verdeling om in aparte potjes: één voor vaste lasten, één voor dagelijkse uitgaven, één voor sparen. Zo werkt de potjesmethode, en dat is een stuk concreter dan een regel onthouden.

Lees ook over wat je vrij besteedbaar overhoudt en een budget dat je volhoudt.

Geschreven door Jarno Koopman

Keihard werken en tóch niets overhouden. Dat gevoel ken ik. Goed salaris, niks geks gedaan, en toch liepen de spaarpotten leeg. Nu kijk ik als financieel coach mee met mensen in dezelfde situatie. Meer over mij →