Huishoudboekje voorbeeld: waarom bijhouden je nog niet zegt of het veel is
Jarno Koopman
Oprichter Waar blijft het · 17 augustus 2026
Kort antwoord: een huishoudboekje maken is in vijf minuten geregeld, met een gratis sjabloon van Rabobank of Nibud, of met het overzicht van de 30 meest gebruikte huishoudboekjes bij Wijzer in geldzaken. Het sjabloon is niet waar het misgaat. Na een paar maanden bijhouden weet je precies wat er wegging, en dat is niet hetzelfde als weten of dat veel is.
Dat tweede deel, de vergelijking, levert geen enkel sjabloon standaard mee. Hieronder eerst een kort voorbeeld van hoe zo'n boekje eruitziet, en daarna het stuk dat er meestal bij ontbreekt.
Een simpel huishoudboekje voorbeeld
De meeste huishoudboekjes werken met dezelfde indeling: één kant voor wat er binnenkomt, één kant voor wat eruit gaat, verdeeld in een paar vaste categorieën.
- Inkomsten: salaris, toeslagen, eventuele bijverdiensten
- Wonen: huur of hypotheek, energie, gemeentelijke lasten, internet
- Boodschappen: eten, drinken, drogisterij
- Vervoer: auto, ov, brandstof
- Verzekeringen en abonnementen
- Vrije tijd en sparen
Wil je niet zelf een indeling maken, dan werkt een kant-en-klaar sjabloon net zo goed: het gratis Excel-huishoudboekje van Rabobank, het stappenplan van Nibud, of het overzicht van de 30 meest gebruikte huishoudboekjes bij Wijzer in geldzaken. Voor het registreren zelf maakt het weinig uit welke je kiest.
Wat een sjabloon je nooit vertelt
Nibud zegt het in het eigen stappenplan zelf ook: pas als je jezelf vergelijkt met andere huishoudens, zie je aan welke posten je meer uitgeeft dan gemiddeld. Een kasboek of huishoudboekje geeft je die vergelijking niet vanzelf mee, het geeft alleen je eigen cijfers terug. Weet je na twee maanden precies wat er aan boodschappen wegging, dan weet je nog steeds niet of dat veel is voor jouw huishouden, want daarvoor heb je een tweede getal nodig om naast het jouwe te leggen.
Dat tweede getal is precies waar deze site om draait. Vul hieronder je eigen inkomen en huishouden in, en wat je huishoudboekje je deze maand als overschot of tekort liet zien, dan leg ik dat naast wat ik bij zo'n huishouden zou verwachten.
Vul in wat je huishoudboekje deze maand laat zien
Een huishoudboekje vertelt je wat er wegging. Het vertelt niet of dat normaal is voor een huishouden als het jouwe. Zet je eigen inkomen en huishouden hieronder, en wat er volgens je boekje overblijft, dan leg ik dat naast wat ik bij zo'n huishouden zou verwachten.
Alle inkomens bij elkaar, plus toeslagen en eventuele teruggave hypotheekrente.
Volwassenen
Kinderen thuis
Vervoer
Bij een huishouden als het jouwe verwacht ik
-€53
per maand tekort. Bij dit inkomen en dit huishouden komt de rekensom niet uit, en dat is precies waarom dit artikel bestaat: het bedrag is goed, de opdracht is te groot.
Vul hierboven in wat je zelf overhoudt, dan zie je meteen of je afwijkt, en waarom. Doe de gratis analyse →
Vergelijkingsbedragen op basis van de vijf huishoudens die ik zelf heb doorgerekend, zie Rapporten. Dit is een vuistregel, geen norm: hij weet niets van de leeftijd van je kinderen, je regio, alimentatie of hoeveel je op je huis hebt afgelost.
De grens van deze vergelijking
De rekenaar hierboven is een vuistregel op de 5 huishoudens die ik zelf heb doorgerekend, geen landelijke norm en geen Nibud-cijfer. Hij weet niets van je regio, de leeftijd van je kinderen of hoeveel je al hebt afgelost. Dat is ook precies waarom een huishoudboekje alleen soms niet de vraag beantwoordt die je eigenlijk hebt: registreren wat er wegging vertelt je niet of het aan je uitgaven ligt of aan iets anders.
Bij een stel zonder kinderen dat ik doorrekende ging het zo. Zij hielden zelf al bij wat er wegging en dachten daardoor structureel iets te missen. Bij het doorrekenen bleek er geen lek te zitten, hun uitgaven pasten alleen niet bij het spaardoel dat ze tegelijk nastreefden. Dat verschil zie je niet in een huishoudboekje, hoe zorgvuldig je het ook bijhoudt. Niet elke vergelijking vindt een lek: bij 2 van de 5 huishoudens die ik doorrekende was dat ook zo. Alle 5 rapporten staan open op /rapporten, met de volledige cijfers erbij.
Ga je toch liever niet blijvend bonnetjes overtikken? Lees dan waarom een huishoudboekje bijhouden zelden lang standhoudt en wat wel werkt, of hoe je een budget maakt dat je wel volhoudt.
Wil je de vergelijking op je hele maand, niet op één schatting?
De rekenaar hierboven werkt met een vuistregel op 5 huishoudens, niet met jouw cijfers. Bij de gratis analyse vergelijk je je eigen uitgaven met vergelijkbare huishoudens. Wil je dat ik er zelf naar kijk en opschrijf wat opvalt, dat kan bij de Geldscan.
Doe de gratis analyse →Veelgestelde vragen
Wat moet er in een huishoudboekje voorbeeld staan?
Twee kanten: wat er binnenkomt en wat eruit gaat, verdeeld in een paar vaste categorieën. Denk aan wonen en vaste lasten, boodschappen, vervoer, verzekeringen en abonnementen, vrije tijd en sparen. Nibud beschrijft in het eigen stappenplan dezelfde opbouw: eerst kiezen wat je bijhoudt, dan digitaal of op papier, daarna een kasboek met een inkomsten- en een uitgavenkant.
Hoe maak je een huishoudboekje?
Kies eerst welke categorieën je wilt bijhouden, kies daarna of je dat digitaal doet (Excel of een app) of op papier, en noteer vanaf dan elke uitgave onder de juiste categorie. Rabobank en Wijzer in geldzaken hebben allebei een gratis sjabloon als je liever niet zelf een indeling maakt.
Ik houd al een huishoudboekje bij, waarom voelt het dan nog steeds krap?
Waarschijnlijk omdat je nu wel weet wat er wegging, maar niet of dat veel is voor een huishouden als het jouwe. Nibud noemt dat zelf ook in het eigen stappenplan: pas bij een aparte vergelijking met andere huishoudens zie je aan welke posten je meer uitgeeft dan gemiddeld. Bij een stel zonder kinderen dat ik doorrekende was de eigen schatting vooraf: "Zij misten naar eigen schatting 700 tot 900 euro per maand." Bij het doorrekenen bleek de conclusie: "Er is geen lek." Hun uitgaven pasten niet bij het spaardoel dat ze zelf hadden, en dat verschil zie je niet terug in een huishoudboekje zonder vergelijking.
Is een kant en klaar sjabloon van Rabobank of Nibud goed genoeg?
Voor het registreren wel, ze zijn gratis en ze werken. Voor het antwoord op de vraag of jouw bedragen veel zijn heb je er niets aan, want een sjabloon geeft alleen je eigen cijfers terug. Daarvoor heb je een tweede getal nodig om naast het jouwe te leggen.
Moet ik dan altijd een huishoudboekje blijven bijhouden?
Niet per se. Tijdelijk bijhouden is nuttig om te zien waar je geld heen gaat, maar blijvend registreren houdt bijna niemand vol. Waarom dat zo is en wat op de lange termijn beter werkt staat in "Moet je een huishoudboekje bijhouden?".
Bronnen
Geschreven door Jarno Koopman
Keihard werken en tóch niets overhouden. Dat gevoel ken ik. Goed salaris, niks geks gedaan, en toch liepen de spaarpotten leeg. Nu kijk ik als financieel coach mee met mensen in dezelfde situatie. Meer over mij →